SHILLONG: U Myntri Rangbah ka Jylla, u Conrad K Sangma, ha ka Lah Sngi U Blei, u la ong ba ki ophis block ha kylleng ka Meghalaya, kiba mynshwa ki treikam na ki ïing wai ne ki ïing kiba la jot, mynta ki la kylla sha ki jingtei kiba thymmai bad kiba don bun tylli ki ophis hapoh kawei ka jaka.
U la kren ïa kane haba u buh mawnongrim ïa ka Mini Secretariat ha Patharkhmah, Ri Bhoi, ha ka jingïalang kaba la long ha Western Ri Bhoi Football Ground, ha ryngkat ka jingdonlang jong u Myntri ba khmih ïa ka Secretariat Administration bad kiwei ki tnad, u Bah Sosthenes Sohtun.
“Ka long kaba pynkmen ban ïohi ba ki ophis block ha kylleng ka Jylla, kiba ha ki por ba la dep ki treikam na ki ïing wai ne ki ïing kiba la jot, mynta la pynbha ïa ki ne la tei ïa ki ophis block kiba thymmai bad kiba don lang bun tylli ki ophis,” la ong u Sangma haba plie ïa ka ophis block Jirang kaba thymmai.
U la ong ba ka Mini Secretariat ha Patharkhmah kan pynlong ïa ki ophis jong ka Patharkhmah Civil Sub-Division ban don lang ha kawei ka jaka, khnang ba ki paidbah kin lah ban pyndep ïa ki kam kiba ïadei bad ki tnad bapher bapher ha kawei ka jingleit, khlem da hap ban leit na kawei ka ophis sha kawei pat.
Haba ban jur ïa ka jingdonkam ban pynbiang ïa ka jingshakri paidbah, u Myntri Rangbah u la ong, “Ki paidbah kim dei ban hap ban leit jingleit da ki kynta ne wat da ki sngi tang ban ïoh ïa ka jingshakri na ka Sorkar, hynrei ka bor pynïaid kam ka dei ban wan hajan jong ki paidbah.”
Hynrei, u la maham ba tang ki jingtei kiba itynnad kim lah ban wanrah ïa ka jingkylla hi marwei. “Ka ïing ka dei tang ka jingtei, hynrei ka jingshakri jong ka bor pynïaid kam ka wan hajan ki paidbah lyngba ki ophisar bad ki briew kiba trei ha ki block, ki sub-division bad ki tnad bapher bapher,” u la ong.
U la kyntu ïa ki ophisar ban shakri ïa ki paidbah da ka jingieit, ka jingsngewthuh bad ka jingburom, bad u la khot ruh ïa ki nongshong shnong ban ïashim bynta ha ka kam pynroi.
Haba kynmaw ïa ki jingleit jngoh jong u mynshwa sha Patharkhmah, u Sangma u la ong ba kane ka jaka ka la sakhi ïa ka jingkylla kaba khraw, hynrei dang don shibun ki kam ban pyndep.
“Ka pynkmen ïa nga ban ïohi ba ngi la lah ban wanrah khyndiat ka jingkylla ha ka jingim jong ki paidbah. Hynrei ngam ong ïa kane kumba la dep lut ka kam, namar dang don shibun ki kam ban leh,” u la ong.
Haba kren halor ka pule puthi, u Sangma u la ong ba ki kolej kim dei ban don tang ha Shillong, Tura ne Jowai. U la ong ba ki samla kiba mynshwa ki hap ban leit sha Nongpoh ban pule kolej, mynta ki la ïoh ïa ka lad ban pule kham jan na la ïing.
“Ki kolej kim dei ban don tang ha Shillong, Tura ne Jowai. Ki samla jong ngi kiba hap ban leit sha Nongpoh ban pule kolej, mynta ki la ïoh ïa ka lad ban pule kham jan na la ïing, bad kane ka long kaba pynkmen shisha,” u la ong.
Ka Patharkhmah Model Degree College, kaba la plie ha kane ka sngi, ka dei ka kolej degree sorkar kaba nyngkong eh ha Ri Bhoi. La seng ïa ka ha ka 25 tarik u Jymmang, 2022 hapoh ka Rashtriya Uchchatar Shiksha Abhiyan (RUSA).
Ka kolej ka don ha ka jaka kaba heh 10.09 akar hapoh ka Jirang C&RD Block bad ka don jingïasoh bad ka Captain Williamson Sangma State University. Ka ai ïa ki jingpule undergraduate ha ka Arts bad ka don ki hostel kiba lah ban pdiang 60 ngut ki shynrang bad 60 ngut ki kynthei. Ka Sorkar ka la mynjur ruh ïa ka pisa kaba T.3.5 klur ban shna ïa ka surok kaba jrong 0.91 km, ryngkat bad ka jaka pynïeng kali.
Ka Jirang C&RD Block, kaba la seng ha ka 24 tarik u Lber, 2001 bad kaba don ïa ka headquarter ha Patharkhmah, ka dei ka jaka ba nyngkong eh ban ïoh ïa ki jingshakri bad ki skhim sorkar.
La buh mawnongrim ïa ka Block Integrated Development Complex (BIDC) thymmai ha ka 27 tarik u Risaw, 2023, da ka jingthmu ban pynlong ïa ka kum ka jaka ba ki paidbah kin lah ban ïoh ïa ki skhim bad ki jingshakri bapher bapher lyngba kawei ka jaka, bad ban pynsuk ïa ka jingïatreilang hapdeng ki tnad sorkar.
Ki ophisar ki la ïathuh ba ka Sorkar ka pynlut bun ka pisa ha ka kam pynroi ha Ri Bhoi. Ki don 184 tylli ki projek, ha kaba kawei pa kawei ka projek ka kot palat T.1 klur, bad baroh ki projek ki kot T.1,847.38 klur. Na kine, 14 tylli ki la dep, 109 tylli ki dang ïaid shakhmat bad 61 tylli ki la sdang.
Ha Western Ri Bhoi, kine ki projek ki kynthup ïa ka jingtei ïa ka jingkieng steel truss ha Patharkhmah road kaba kot T.16.58 klur, ka surok rung sha Patharkhmah Model Degree College kaba kot T.3.51 klur, bad ka Jirang PHC kaba kot T.1.26 klur. Ka Sorkar ka la mynjur ruh ïa T.4.50 klur ban tei ïa ka Mawhati Block complex.
Ha kane ka prokram la wan ïashim bynta da ki kynhun shnong, ki Self Help Group jong ki kynthei, ki khynnah pule bad ki ophisar jong ka distrik.


