Latest

Rai ka HFU ban ym sngap jar katba ka sorkar kam pat tuklar halor ka jingeh ki nongri sniang

SHILLONG :  Ka Hill Farmers Union (HFU) ka la maham ba kan ym sngap jar lada ka Sorkar kam ai jingïarap pisa ïa ki nongri sniang kiba shah ktah ha ka jingpang khlam ba tip kum ka African Swine Fever (ASF).

Kane ka wan hadien ba u Myntri Rangbah ka jylla, u Conrad K. Sangma, u la pynpaw ba ka long kaba eh ïa ka Sorkar ban ai jingïarap bad ban pyllait noh ïa ki ram hapoh ka Piggery Mission.

Ka jingïakynduh hapdeng u Myntri Rangbah bad ka kynhun jong ka HFU, hapoh jingïalam u President bah Commander Shangpliang, ka la long hadien ba ka seng ka la pynlong da ka jingïaid paidbah ha Shillong ryngkat bad ki sniang ban dawa ïa ka Sorkar ban leh eiei halor ka jingpur jong ka ASF.

U Bah Commander Shangpliang u la ong ba hadien ka jingïaid paidbah, ka ophis u Myntri Rangbah ka la khot ïa ki ban jingïakynduh. Ha ka jingïakynduh, ki la ïakren halor ka jingdonkam ban pynkhlaiñ ïa ki checkpoint, ban buh ïa ki jaka ban peit ïa ka koit ka khiah bad ki jaka set slung, ban ai jingïarap pisa bad ban pyllait ïa ki ram jong ki nongri sniang kiba shah ktah.

U la ong ba u Myntri Rangbah u la pynpaw ba ka Sorkar kan peit ïa ka jingbuh ïa ki checkpoint bad ki jaka check-up bad quarantine, hynrei ym pat don ka jingkular kaba shai.

Haba ïadei bad ka jingïarap pisa bad ka jingpyllait ram, u Bah Shangpliang u la ong ba u Myntri Rangbah u la pynpaw ba ka long kaba eh. Hynrei u la ong ba un ïakren shwa bad ki ophisar jong ka tnad.

U President HFU u la ong ba ka seng ka la pynpaw shai ba dei ban ai jingïarap pisa ïa ki nongri sniang kiba la duh noh ïa ki sniang jong ki namar ka khlam ASF.

“Ngin ym sngap jar lada ka Sorkar kam ai jingïarap,” u la maham.

U Shangpliang u la kynnoh ruh ba ka jingwan pur jong ka ASF ka lah ban dei namar ka jingwanrah sniang shapoh jylla khlem da leh ïa ka jingtalasi ia ka koit ka khiah kaba biang.

U la ong ba lada don ki veterinary checkpoint kiba biang, yn lah ban lap ïa ki sniang kiba don ka jingpang bad buh ïa ki la ka jong. Hynrei namar ka jingbym don ki checkpoint check-up, ki sniang ki lah ban rung shapoh jylla khlem da peit bniah ïa ka koit ka khiah jong ki, u la kynnoh.

U la pynpaw ruh ïa ka jingeh halor ka insurance na bynta ki nongri sniang kiba shah ktah ha ASF.

U la ong ba lada ki sniang ki pang, bunsien ki doktor kim wan sha ka jaka ri sniang, bad hapoh ka insurance, ki nongri sniang ki hap ban pyni dur bad leh postmortem ban ioh kam bai luksan.

“Hynrei lada ap haduh ba ki sniang kin ïap bad sa leh postmortem, ka jingpang kan lah ban pur sha kiwei pat ki sniang kiba dang koit. Kumta ngi hap ban tep noh ïa ki sniang watla kim pat ïap. Kumno ngin ioh insurance?” u la kylli.

Namarkata, u la ong ba ka Sorkar ka dei ban ai jingïarap pisa bad ban pyllait ïa ki ram jong ki nongri sniang kiba la shah ktah, khamtam ïa kiba la shim ram lyngba ka Piggery Mission.

U la kylli ruh, “Kumno kin siew ïa ka ram haba ki sniang jong ki baroh ki la ïap?”

Ka kynhun HFU ka la kren ruh halor ka Agriculture Policy jong ka jylla. U Myntri Rangbah u la pyntip ba ka draft jong ka policy ka la don ha ka website jong ka Sorkar na bynta ka jingai jingmut jong ki paidbah.

U Shangpliang u la ong ba ka HFU kan phah ïa ki jingai jingmut jong ka, bad ka kyntu ïa baroh ki nongrep bad nongri mrad ban pule ïa ka draft bad phah ïa ki jingai jingmut sha ka tnad Agriculture.

U la pyntip ba katkum ka jingong jong u Myntri Rangbah, la khmih lynti ba ka Agriculture Policy kan lah ban long pura ha u Risaw mynta u snem.

U Shangpliang u la ong ruh ba ka HFU ka la kyrpad ïa u Myntri Rangbah ban khot biang ïa ki hadien ba u la ïakren bad ki ophisar, khnang ba ka seng kan lah ban ai shuh shuh ki jingai jingmut ban khanglad ïa ka jingpur biang ka ASF  khamtam na ka jingwanrah ia ki jingri shapoh jylla khlem ka jingbishar ia ka koit ka Khiah kaba biang.